Het geitenpaadje in het overgangsrecht van artikel 6.1 Wro naar artikel 15.1 Ow wordt dichtgezet in de concept-Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten. Daardoor nemen de mogelijkheden voor de aanvrager af en die van de initiatiefnemer toe.
Geitenpaadje in het overgangsrecht
In de nieuwsbrief van 19 maart 2024 stond het overgangsrecht van planschade naar nadeelcompensatie centraal. De kern was toen dat in de overgang van artikel 6.1 Wro naar artikel 15.1 Omgevingswet een interessant geitenpaadje zichtbaar werd. Door slim te sturen op het moment van indienen van de aanvraag kon een aanvrager in bepaalde gevallen zelf de meest gunstige schaderegeling kiezen. Voordeel van “planschade oude stijl” was bijvoorbeeld dat het 4%-forfait van het normaal maatschappelijk risico niet aan de orde was. Bij “nadeelcompensatie nieuwe stijl” kan het vergelijken van de oude en nieuwe feitelijke situatie in plaats van het planologisch maximaal invullen, juist een voordeel zijn.
Concept “Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten”
Dit speelveld zal veranderen als het concept van de “Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten” in werking treedt. De overgangsregeling wordt namelijk aangepast. Niet langer is dan het tijdstip van “van kracht worden” van de nieuwe maatregel bepalend, maar het tijdstip van “onherroepelijk worden”. Daarmee wordt het geitenpaadje dichtgezet. Voor de aanvrager is dat minder gunstig. Tegelijkertijd ontstaan er voor de initiatiefnemer nieuwe mogelijkheden. Het geitenpaadje betekende namelijk voor de initiatiefnemer onzekerheid over welk regime uiteindelijk van toepassing zou zijn. Die onzekerheid wordt door de nieuwe wetgeving weggenomen, waardoor er voor de initiatiefnemer meer kansen liggen het schadeaspect met de aanvrager vroegtijdig te regelen. De aanvrager heeft namelijk geen belang meer bij “wachten op een gunstigere schaderegeling”, want die mogelijkheid gaat vervallen.
Meer dan een financiële thermometer
Een risicoanalyse planschade-nadeelcompensatie brengt vooraf in beeld waar mogelijk nadeel kan ontstaan. Het geeft een beeld van de te verwachten omvang van de schade, waardoor veel initiatiefnemers het vooral zien als een financiële thermometer. Van belang is echter het schadeonderzoek niet uit te stellen tot het eerste bezwaar binnenkomt en de hakken in het zand gaan. Wie vooraf weet welke omwonenden werkelijk worden geraakt, kan eerder sturen op dialoog, planoptimalisatie en het beperken van procedurele schade. Onder de concept-Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten wordt dat nog belangrijker: minder ruimte voor omwonenden om een schaderegeling “achteraf uit te zoeken” en daardoor meer mogelijkheden voor regie aan de voorkant. Kortom: het speelveld wordt duidelijker, strakker en tegelijkertijd gunstiger voor de initiatiefnemer die vroeg handelt. SAOZ helpt graag met een gedegen risicoanalyse planschade-nadeelcompensatie en we staan initiatiefnemers ook vaak bij met het bepalen van de omgevingsstrategie.
Meer weten?! Neem dan contact op met Yvonne de Looij.
