In de Omgevingswet is een regeling opgenomen die een “dubbele vergoeding” van planschade moet voorkomen. Naar nu blijkt, werkt die regeling soms iets te goed…
Hoe zat het ook alweer?
Artikel 22.13 Omgevingswet bepaalt dat een omgevingsvergunning die wordt verleend op grond van het tijdelijke deel van het omgevingsplan (waaronder de nog geldende bestemmingsplannen) géén “schade-oorzaak” is zoals bedoeld in artikel 15.1 Omgevingswet. Oftewel: voor de gevolgen van een dergelijke omgevingsvergunning kan geen schadevergoeding worden gekregen.
Waarom staat artikel 22.13 in de Omgevingswet?
Artikel 22.13 Omgevingswet voorkomt dat een omwonende eerst onder het oude planschaderecht om planschade kon vragen naar aanleiding van een bestemmingsplan en later nog een keer om nadeelcompensatie kon vragen wegens de omgevingsvergunning voor dezelfde ontwikkeling. Het artikel voorkomt dus “dubbele aanspraken”.
Weeffout in de regeling
In april 2026 is de consultatieversie van de “Wijzigingswet Omgevingswet stelselaspecten” verschenen. Daaruit blijkt dat in artikel 22.13 Omgevingswet een weeffout zit. De “anti-dubbele vergoedingsregel” werpt namelijk óók een belemmering voor schadevergoeding op in de gevallen dat een omwonende onder het oude recht helemaal geen schade kon claimen, namelijk in gevallen dat alleen maar sprake was van een niet gebruikte wijzigings-, uitwerkings- of afwijkingsbevoegdheid in het bestemmingsplan. Dat was niet de bedoeling van de wetgever. In deze gevallen valt de schade dus tussen wal en schip.
Goed nieuws voor de initiatiefnemer?
Dit lijkt voor de betrokken initiatiefnemers op het eerste gezicht goed nieuws te zijn: hun project leidt niet tot aanspraken op schadevergoeding. Daar houdt het voordeel echter snel op en begint het nadeel: omwonenden weten op voorhand al dat er later “niets te halen valt” en zullen zich langdurig en met hand en tand verzetten tegen de ontwikkeling. Het gevolg voor de initiatiefnemer: vertraging en dure procedures, waarvan de kosten weleens hoger zouden kunnen zijn dan de bespaarde schadevergoeding.
De oplossing: maak van een bedreiging een kans!
De weeffout in de Omgevingswet biedt initiatiefnemers kansen om “zaken te doen” met omwonenden door vooraf het schade-aspect met de omgeving te regelen. Een omwonende die weet dat hij na langdurig en halsstarrig verzet geen aanspraak heeft op schadevergoeding, is waarschijnlijk eerder bereid om met een initiatiefnemer om tafel te gaan die op dit punt een oplossing wil bieden.
SAOZ adviseert
SAOZ heeft ruime ervaring in het inschatten van de financiële risico’s van projecten en het individueel maken daarvan ten behoeve van de omgevingsdialoog. Wij zijn initiatiefnemers graag van dienst bij de voorbereiding van projecten op dit punt.
Meer weten over deze materie?! Neem dan contact op met Kees van der Lee.
