Oude, maar nog steeds bekende spreekwoorden die benadrukken dat een goede voorbereiding en een daadkrachtig optreden loont en de kans vergroten dat een project soepel, succesvol en tot ieders tevredenheid wordt afgerond.
Ook binnen het stelsel van nadeelcompensatie gaan deze oude uitspraken op. Vanuit mijn praktijk zie ik al langer dat partijen, in het kader van een goede voorbereiding, voorafgaand aan een project een risicoanalyse vragen. Of het nu gaat om een woningbouwontwikkeling of een infrastructureel project. Ik zie de laatste tijd ook een nieuwe trend, namelijk dat partijen die betrokken zijn bij een ontwikkeling steeds vaker vroegtijdig de handen ineen slaan en gezamenlijk proces- en andere afspraken maken om eventuele schade als gevolg van de ontwikkeling te beoordelen en af te wikkelen.
De bekende rol en betekenis van een risicoanalyse nadeelcompensatie
Een risicoanalyse nadeelcompensatie binnen mijn expertise betreft vaak een inschatting vooraf van de mogelijke inkomensschade die kan ontstaan als een overheidsorgaan een infrastructureel project wil gaan uitvoeren. Denk aan het vernieuwen van rioleringen in een winkelstraat, het veranderen van een kruispunt naar een rotonde of het uitvoeren van dijkversterkingswerkzaamheden. Overheden hebben, vaak vroeg in het proces, behoefte aan een raming van de mogelijke nadeelcompensatierisico’s. Deze, vaak globale, raming wordt dan voornamelijk betrokken bij de interne projectbudgettering.
Naast deze klassiekere rol van een risicoanalyse zien wij steeds vaker dat de overheid behoefte heeft aan meer concrete, clustergewijze of soms zelfs individuele analyses. Deze analyses worden vaak wat later in het voorbereidingstraject gemaakt en worden gebruikt in situaties waarbij minnelijk overleg wordt gevoerd met ondernemers(verenigingen) om te bezien of de financiële nood kan worden voorkomen of op voorhand kan worden beperkt. Beide analyses hebben in mijn praktijk bewezen nuttige beheersinstrumenten te zijn tijdens de voorbereiding van infrastructurele projecten.
De evolutie van risicoanalyses en de volgende stap
In toenemende mate zie ik dat risicoanalyses niet alleen intern worden gebruikt, maar ook als basis dienen om tussen de belanghebbenden, zoals ondernemers, initiatiefnemers en de overheden, afspraken te maken over de uiteindelijke afwikkeling van eventuele inkomensschadedossiers. Hierbij kan worden gedacht aan het faciliteren van vooruitgeschoven en informelere voorschottrajecten tot het optuigen van volwaardige protocollen waarin afspraken worden gemaakt over het beoordelingstraject, het gezamenlijk inschakelen van onpartijdige deskundigen en over materiële aspecten zoals het normaal maatschappelijk risico.
Who dares wins, maar liefde kan niet van één kant komen
In het Nederlands luidt het gezegde: wie niet waagt, die niet wint. Met andere woorden: wanneer je iets niet probeert, weet je zeker dat het niet lukt. Ik ben zelf een voorstander van de Engelse variant, omdat deze een positievere insteek heeft. Ik zie deze ontwikkelingen van de rol van een risicoanalyse en de samenwerking die daardoor kan ontstaan dan ook als een positieve ontwikkeling in het nadeelcompensatierecht; zeker op het gebied van de inkomensschade. Ik heb de afgelopen jaren de successen gezien van dergelijke samenwerkingen en een meer informele aanpak van inkomensschadedossiers. Hierbij geldt dan wel dat alle betrokken partijen de “liefde” moeten tonen.
Dit betekent dat zij, soms meer dan in een formeel juridisch traject, zich moeten realiseren dat als je samen iets oppakt, iedere partij een bijdrage moet leveren. Dit kan een actieve bijdrage zijn, zoals het faciliteren van een laagdrempelig proces, maar ook minder actief, zoals het doen van wat water bij de wijn.
Wat kan SAOZ betekenen?
Ik stop met het oplepelen van spreekwoorden, hoe verleidelijk ook. Als u meer wilt weten over dit onderwerp, de voordelen en nadelen en de ervaringen die wij bij SAOZ hebben met dit soort informelere trajecten, neem dan contact op. Ik praat u graag bij.
